neodrosStp5À8ta1n1109i1l5m1’3g8il 1688laf0thth16smna41u2a7g0
طرح یک گفتمان و یک رویکرد تاریخی
کشورهایی که پیشتر و در قرن ۱۹ وارد مرحله آزاد و رقابت آزاد از سرمایه داری شده بودند این کشورها در روند تکاملی شان در دهه های بعد وارد مرحله پسا رقابت آزاد و مرحله انحصاری گشتند. به نظر می آید قرن بیستم در اصل ورود این کشورها به ترتیب به مرحله انحصاری بوده است.
به موازات این کشورها در سایر نقاط ما می بینیم برخی هنوز در مرحله سرمایه داری پیشا رقابت آزاد یعنی در مرحله تجاری هستند. و حتی برخی اصلا در چنین مرحله ایی هم نیستند.
این ناموزونی در تکامل اجتماعی و تاریخی را باید دید. به دیده من این اسلوب نگرش به جهان بسیار تعیین کننده است.
سخن بر سر رابطه این کشورها و تاثیرات متقابل این کشورها بر هم نیست.
این روابط بین المللی و تاثیرات متقابل ناشی از آن همیشه وجود داشته وخواهد داشت.
سرمایه داری به مثابه یک رابطه اجتماعی یک موضوع و سوژه برای جامعه شناسان بوده و است.
این که ما می آییم و می گوییم سرمایه داری از مراحل سفلی به مراحل اعلی تکامل یافته باید این را یک تجرید بر اساس تجارب در کشورهایی که سرمایه داری در آن وجود داشته فهمید. یعنی این یک تجرید و کلی گویی و کلی نگری تجربی است.
بطور نمونه. سرمایه داری در آمریکا. یا در ژاپن. و یا در انگلستان. در آلمان. یا در ایران. در مصر. در اندونزی. در کره جنوبی. و در.....
سرمایه داری در هر مکان در ارتباط با دیگر کشورها تاریخ مشخص خود را دارد. تاریخ پیدایش و تاریخ فرگشت خاص خودش را در پیوند با دیگر کشورها دارد.
از دل این کاوش های تجربی از سرمایه داری در کشورها این تجرید پیدا شده که تاکنون سرمایه داری سه مرحله به خود دیده:
- مرحله تجاری
- مرحله صنعتی
- مرحله مالی
این ها در اصل نام گذاری هستند. بطور نمونه می شود به مرحله تجاری نام عصر مرکانتلیسم و یا پیشا ماشینی نام نهاد. و یا مرحله صنعتی را مرحله رقابت آزاد و مرحله مکانیزاسیون نام گذاشت. و یا مرحله سوم را آنگونه که برخی مایلند مرحله امپریالیسم و یا الیگارشی مالی و انحصارات و.. نام گذاشت.
تاکید می کنم این یک مرحله بندی در اصل یک تجرید و کلی نگری از هستی سرمایه داری است و نه تاریخ سرمایه داری در کشور معین.
والا در هر کشور معین باید رفت و دید که سرمایه داری در چه مرحله از تکاملش واقع است.
این که سرمایه داری در آمریکا اکنون در مرحله امپریالیستی از فرگشتش است این باز می گردد به مشاهدات عینی از سرمایه داری و تاریخش در ایالات متحده آمریکا.
لذا باید از این دیده فاصله گرفت که کلی گویی است: ما در عصر امپریالیسم واقع هستیم. تفاوتی نمی کند سرمایه داری در چه تعداد از کشورهای جهان در فاز فرگشت انحصاری و امپریالیستی واقع اند. سخن این نیست. سخن نگرش تجریدی و کلی در خاصه تاریخ بشریت است.در خصوص تاریخ سرمایه داری بطور اخص است.
ما نمی توانیم و این به این مفهوم است که این اسلوب درستی نیست که از درجه تکامل سرمایه داری در آمریکا پیرامون سطح تکامل سرمایه داری در ایران و یا در مصر و یا ... به داوری بنشینیم. این کار از نظر اسلوب نگرش و اسلوب برخورد اشتباه است.
بگذارید برای این که این اسلوب نگرش را بهتر توضیح داده باشیم به یک نکته اشاره بدهم که مهم است.
سرمایه داری در کشورها بدون ارتباط و درهم رفتگی در هم نبودند. بخصوص در فاز امپریالیستی ما می بینیم کشورهای از نظر سرمایه داری پیشرفته و امپریالیستی این تنیدگی به شکل ساختاری رو به توسعه است.
این امر به شدتی است که فاز جدیدی را در تاریخ امپریالیسم پایه نهاده است.
اگر فاز پیشین را فاز ملی بنامیم فاز جدید یک فاز فراملیتی است. این امر آنقدر مهم است که اکنون در کشورهای به اصطلاح امپریالیستی چالشی میان فاز ملی و فاز فراملی جاری است. یک کش و مکش تمام عیار. یک گام به پیش و دو گام به پس. احزاب سرمایه داری و غیر سرمایه داری به فراخور این کش مکش به دو دسته احزاب ناسیونالیستی و احزاب گلوبالیست تقسیم شده اند.
این در حالی است که در کشورهای دیگر سرمایه داری هنوز در مرحله رقابت آزاد و مرحله ملی شدن است. و با سرمایه داری تجاری و پیشا مدرن و پیشا صنعتی و دیگر اشکال روابط اجتماعی که سرمایه داری نیستند در چالش می باشد. باز این امر یک امر میدانی است و تجربی است. یک آیه منزل و یک تئوری نیست.
سرانجام بازمی گردیم به تاثیر متقابل و روابط بین المللی. یعنی این کشورها چه ارتباطی با هم دارند.
بدیهی است سرمایه داری در عصر مرکانتلیسم به گونه دیگر با کشورهای دیگر ارتباط برقرار می کند تا سرمایه داری در عصر امپریالیسم با فاز ملی و یا با فاز فراملی و گلوبال. این همه مطرحند. بررسی پیرامون این ارتباطات موضوع جداگانه ای است.
یک موضوع مهم که شاید مستلزم بررسی جداگانه ایی باشد گفتمان موازی با سرمایه داری از فاز نخست تا فاز عالی است. یعنی گفتمان ضدیت با سرمایه داری و گفتمان سوسیالیزم.
از سوسیالیزم ماقبل سرمایه داری گرفته تا سوسیالیزم کارگری که به موازات تاریخ سرمایه داری مطرح بوده و است.
من به شخصه برای هیچ یک از اشکال سوسیالیزم در هر کشوری ارزش انقلابی قایل نیستم. این دیده من است.
از دیده من انقلاب اجتماعی یک فرایند تاریخی است و نه در سرمایه داری است و نه در ضد سرمایه داری. سرمایه داری و سوسیالیزم این ها اشکال یک فرایند انقلابی و تاریخی هستند.
هر فرایند تاریخی به دیده من به شکل یک کل طبقاتی ظهور می کند و به موازات خود حریفی نمیشناسد. چون هر فرآیند تاریخی یک حرکت انقلابی و پیشرونده است تنها حریفش سکون و ارتجاع و گذشته است.
سرمایه داری و یا سوسیالیزم این ها اشکال ظهور یک طبقه تاریخی و یک فرآیند تاریخی اند.
گفتیم سوسیالیزم اگر شکل کارگری اش مطرح باشد با اشکال سوسیالیزم ماقبل سرمایه داری تفاوت دارد. سوسیالیزم کارگری در هر کشور به موازات سرمایه داری در آن کشور مطرح است و می تواند بدون آن که یک انقلاب تلقی شود جانشین سرمایه داری در هر فاز تکاملی اش در آن کشور شود. این ممکن است. و این امکان حائز هیچ گونه اهمیت انقلابی نیست. یک تغییر شکل و فرم در شکل مالکیت اجتماعی و در روابط اجتماعی است. یک انقلاب تاریخی و اجتماعی نیست.
بنابراین برقراری سوسیالیزم کارگری و نابودی سرمایه داری در سطح یک کشور در هر فاز از فرگشت سرمایه داری در آن کشور ممکن است.
ناگفته پیداست در هر جا سرمایه داری هرقدر متکامل تر باشد لذا سوسیالیزم کارگری در آن کشور به همان میزان متکامل تراست.
از این جا گفتمان پیرامون سوسیالیزم کارگری در ضعیف ترین حلقه های سرمایه داری و سوسیالیزم کارگری در قوی ترین حلقه های سرمایه داری پدید آمده است.
سوسیالیزم کارگری در هر کشور از این رو نمی تواند انقلابی باشد مگر همراه فرآیند تاریخی و انقلابی آن کشور همراه شود یعنی همان گونه که شکل متضادش سرمایه داری اش عمل می کند.
همه سوسیالیزم کارگری صرف نظر از این که در کدام حلقه بوده و هستند مادامیکه سد راه حرکت تاریخ و فرآیند تاریخی آن کشور باشند دیگر انقلابی نیستند. سرمایه داری هم همیطور.
چون مبارزه طبقاتی واقعی در هر کشور مبارزه میان سرمایه داری و سوسیالیزم کارگری نیست بل میان فرایند تاریخی پیشرونده و عصر ماقبل آن است. حرکت و ضد حرکت در یک کشور. و در هر نقطه معین.
در یک نگاه جهانی و فراکشوری اما از شواهد و قراین جاری چنین بر می آید که جهان ما در یک فرآیند جهانی شدن است. از خرد در ازمنه های پیشین رو به کلان و کلان تر در زمان ما دارد. با و یا بدون سرمایه داری. صرف نظر از این کدام شکل و فرماسیون اجتماعی از موجود برخوردار است. این روند جهانی شدن است که در یک نگاه جهانی اگر بنگریم یعنی فرآیند انقلاب.انقلاب در واقع یعنی همین. یعنی تاریخ. یعنی حرکت. یعنی اصلاحات و تغییرات کمی و سپس تغییرات کیفی.
هر فرآیند انقلابی و تاریخی در هر کشور زمینه ساز و نطفه گذار برای یک عصر نوین و والاتر و عالی تر از خود در آن کشور محسوب می شود. هر انقلابی در هر کشور مهیا کننده انقلابی دیگر در نتیجه اصلاحات و تغییرات تدریجی در فرایند درونی خویش در آن کشور است.
ما انسان ها در یک نگاه کلی و در یک تجرید جهانی از خرد خرد بسوی کلان و کلان تر تا به تکوین یک جامعه جهانی در حال حرکت هستیم.
البته نه در یک خیابان مستقیم و بدون مقاومت و بدون پس و پیش. وبه قولی در یک خط مستقیم. اصلیت اما با حرکت است. با تاریخ است.
این حرکت دیریا زود دارد اما سوخت و سوز ندارد. این جمع بست جهانی از همه حرکت ها در همه کشور هاست. یک تجرید جهانی. و جهان شمول. حاصل این رودها و رودخانه که در یک اقیانوس جهانی سرازیر می شوند که نامش جامعه واحد جهانی خواهد بود. یکتا جامعه جهانی. کلان تر واحد انسانی.
در این حرکت جهانی به زبان دیگر سرمایه داری و یا سوسیالیزم کارگری این ها تنها فرم ها و اشکالی اند که ما را به این هدف جهانی هدایت می کنند.
هر شکل از این اشکال در هر کشور و در هر یک از این بستر رودها زمانی مانع ابن فرآیند جهانی گشتند در همان کشور و بستر سریعا مهر ارتجاع بر پیشانی شان کوبیده خواهد شد و آن جریان دیر و یا زود طرد خواهد شد. خواه سوسیالیزم و خواه سرمایه داری.
خواه سرمایه داری خواه سوسیالیزم کارگری
نظر به مسائل عدیده انسانی مانند محیط زیست. مسئله زنان. عدالت اجتماعی و تضاد طبقاتی... بی کاری افزاینده.... جنگ و صلح و... مستعمرات ... آزادی فردی و دموکراسی و.... این گفتمان همیشه مطرح بوده و است:
سوسیالیزم کارگری یا سرمایه داری؟
این یک پرسش عملی و پاسخش هم باید عملی باشد. براستی کدام شکل و فرماسیون اجتماعی پتانسیل پاسخ گویی به همه و یا برخی از این مسائل بشری را داراست؟
مسلما بشر مترقی در تلاش حل مسائل خود بهترین راه حل را خواهد یافت.
نکته مهم اما این است که این مسائل تنیده با فرم اجتماعی زندگی ماست. سرمایه داری و یا سوسیالیزم کارگری این ها فرم هایی از زندگی اجتماعی ماست.
آنچه می خواهیم این است که مسائل پاسخ شایسته ای پیدا کنند و پیدا هم می کنند.
وقتی ما از سر یافتن راه حل برای مسايل مان حرکت کنیم فرماسیون اجتماعی شایسته را پیدا خواهیم کرد.
طرح یک گفتمان و یک رویکرد تاریخی
کشورهایی که پیشتر و در قرن ۱۹ وارد مرحله آزاد و رقابت آزاد از سرمایه داری شده بودند این کشورها در روند تکاملی شان در دهه های بعد وارد مرحله پسا رقابت آزاد و مرحله انحصاری گشتند. به نظر می آید قرن بیستم در اصل ورود این کشورها به ترتیب به مرحله انحصاری بوده است.
به موازات این کشورها در سایر نقاط ما می بینیم برخی هنوز در مرحله سرمایه داری پیشا رقابت آزاد یعنی در مرحله تجاری هستند. و حتی برخی اصلا در چنین مرحله ایی هم نیستند.
این ناموزونی در تکامل اجتماعی و تاریخی را باید دید. به دیده من این اسلوب نگرش به جهان بسیار تعیین کننده است.
سخن بر سر رابطه این کشورها و تاثیرات متقابل این کشورها بر هم نیست.
این روابط بین المللی و تاثیرات متقابل ناشی از آن همیشه وجود داشته وخواهد داشت.
سرمایه داری به مثابه یک رابطه اجتماعی یک موضوع و سوژه برای جامعه شناسان بوده و است.
این که ما می آییم و می گوییم سرمایه داری از مراحل سفلی به مراحل اعلی تکامل یافته باید این را یک تجرید بر اساس تجارب در کشورهایی که سرمایه داری در آن وجود داشته فهمید. یعنی این یک تجرید و کلی گویی و کلی نگری تجربی است.
بطور نمونه. سرمایه داری در آمریکا. یا در ژاپن. و یا در انگلستان. در آلمان. یا در ایران. در مصر. در اندونزی. در کره جنوبی. و در.....
سرمایه داری در هر مکان در ارتباط با دیگر کشورها تاریخ مشخص خود را دارد. تاریخ پیدایش و تاریخ فرگشت خاص خودش را در پیوند با دیگر کشورها دارد.
از دل این کاوش های تجربی از سرمایه داری در کشورها این تجرید پیدا شده که تاکنون سرمایه داری سه مرحله به خود دیده:
- مرحله تجاری
- مرحله صنعتی
- مرحله مالی
این ها در اصل نام گذاری هستند. بطور نمونه می شود به مرحله تجاری نام عصر مرکانتلیسم و یا پیشا ماشینی نام نهاد. و یا مرحله صنعتی را مرحله رقابت آزاد و مرحله مکانیزاسیون نام گذاشت. و یا مرحله سوم را آنگونه که برخی مایلند مرحله امپریالیسم و یا الیگارشی مالی و انحصارات و.. نام گذاشت.
تاکید می کنم این یک مرحله بندی در اصل یک تجرید و کلی نگری از هستی سرمایه داری است و نه تاریخ سرمایه داری در کشور معین.
والا در هر کشور معین باید رفت و دید که سرمایه داری در چه مرحله از تکاملش واقع است.
این که سرمایه داری در آمریکا اکنون در مرحله امپریالیستی از فرگشتش است این باز می گردد به مشاهدات عینی از سرمایه داری و تاریخش در ایالات متحده آمریکا.
لذا باید از این دیده فاصله گرفت که کلی گویی است: ما در عصر امپریالیسم واقع هستیم. تفاوتی نمی کند سرمایه داری در چه تعداد از کشورهای جهان در فاز فرگشت انحصاری و امپریالیستی واقع اند. سخن این نیست. سخن نگرش تجریدی و کلی در خاصه تاریخ بشریت است.در خصوص تاریخ سرمایه داری بطور اخص است.
ما نمی توانیم و این به این مفهوم است که این اسلوب درستی نیست که از درجه تکامل سرمایه داری در آمریکا پیرامون سطح تکامل سرمایه داری در ایران و یا در مصر و یا ... به داوری بنشینیم. این کار از نظر اسلوب نگرش و اسلوب برخورد اشتباه است.
بگذارید برای این که این اسلوب نگرش را بهتر توضیح داده باشیم به یک نکته اشاره بدهم که مهم است.
سرمایه داری در کشورها بدون ارتباط و درهم رفتگی در هم نبودند. بخصوص در فاز امپریالیستی ما می بینیم کشورهای از نظر سرمایه داری پیشرفته و امپریالیستی این تنیدگی به شکل ساختاری رو به توسعه است.
این امر به شدتی است که فاز جدیدی را در تاریخ امپریالیسم پایه نهاده است.
اگر فاز پیشین را فاز ملی بنامیم فاز جدید یک فاز فراملیتی است. این امر آنقدر مهم است که اکنون در کشورهای به اصطلاح امپریالیستی چالشی میان فاز ملی و فاز فراملی جاری است. یک کش و مکش تمام عیار. یک گام به پیش و دو گام به پس. احزاب سرمایه داری و غیر سرمایه داری به فراخور این کش مکش به دو دسته احزاب ناسیونالیستی و احزاب گلوبالیست تقسیم شده اند.
این در حالی است که در کشورهای دیگر سرمایه داری هنوز در مرحله رقابت آزاد و مرحله ملی شدن است. و با سرمایه داری تجاری و پیشا مدرن و پیشا صنعتی و دیگر اشکال روابط اجتماعی که سرمایه داری نیستند در چالش می باشد. باز این امر یک امر میدانی است و تجربی است. یک آیه منزل و یک تئوری نیست.
سرانجام بازمی گردیم به تاثیر متقابل و روابط بین المللی. یعنی این کشورها چه ارتباطی با هم دارند.
بدیهی است سرمایه داری در عصر مرکانتلیسم به گونه دیگر با کشورهای دیگر ارتباط برقرار می کند تا سرمایه داری در عصر امپریالیسم با فاز ملی و یا با فاز فراملی و گلوبال. این همه مطرحند. بررسی پیرامون این ارتباطات موضوع جداگانه ای است.
یک موضوع مهم که شاید مستلزم بررسی جداگانه ایی باشد گفتمان موازی با سرمایه داری از فاز نخست تا فاز عالی است. یعنی گفتمان ضدیت با سرمایه داری و گفتمان سوسیالیزم.
از سوسیالیزم ماقبل سرمایه داری گرفته تا سوسیالیزم کارگری که به موازات تاریخ سرمایه داری مطرح بوده و است.
من به شخصه برای هیچ یک از اشکال سوسیالیزم در هر کشوری ارزش انقلابی قایل نیستم. این دیده من است.
از دیده من انقلاب اجتماعی یک فرایند تاریخی است و نه در سرمایه داری است و نه در ضد سرمایه داری. سرمایه داری و سوسیالیزم این ها اشکال یک فرایند انقلابی و تاریخی هستند.
هر فرایند تاریخی به دیده من به شکل یک کل طبقاتی ظهور می کند و به موازات خود حریفی نمیشناسد. چون هر فرآیند تاریخی یک حرکت انقلابی و پیشرونده است تنها حریفش سکون و ارتجاع و گذشته است.
سرمایه داری و یا سوسیالیزم این ها اشکال ظهور یک طبقه تاریخی و یک فرآیند تاریخی اند.
گفتیم سوسیالیزم اگر شکل کارگری اش مطرح باشد با اشکال سوسیالیزم ماقبل سرمایه داری تفاوت دارد. سوسیالیزم کارگری در هر کشور به موازات سرمایه داری در آن کشور مطرح است و می تواند بدون آن که یک انقلاب تلقی شود جانشین سرمایه داری در هر فاز تکاملی اش در آن کشور شود. این ممکن است. و این امکان حائز هیچ گونه اهمیت انقلابی نیست. یک تغییر شکل و فرم در شکل مالکیت اجتماعی و در روابط اجتماعی است. یک انقلاب تاریخی و اجتماعی نیست.
بنابراین برقراری سوسیالیزم کارگری و نابودی سرمایه داری در سطح یک کشور در هر فاز از فرگشت سرمایه داری در آن کشور ممکن است.
ناگفته پیداست در هر جا سرمایه داری هرقدر متکامل تر باشد لذا سوسیالیزم کارگری در آن کشور به همان میزان متکامل تراست.
از این جا گفتمان پیرامون سوسیالیزم کارگری در ضعیف ترین حلقه های سرمایه داری و سوسیالیزم کارگری در قوی ترین حلقه های سرمایه داری پدید آمده است.
سوسیالیزم کارگری در هر کشور از این رو نمی تواند انقلابی باشد مگر همراه فرآیند تاریخی و انقلابی آن کشور همراه شود یعنی همان گونه که شکل متضادش سرمایه داری اش عمل می کند.
همه سوسیالیزم کارگری صرف نظر از این که در کدام حلقه بوده و هستند مادامیکه سد راه حرکت تاریخ و فرآیند تاریخی آن کشور باشند دیگر انقلابی نیستند. سرمایه داری هم همیطور.
چون مبارزه طبقاتی واقعی در هر کشور مبارزه میان سرمایه داری و سوسیالیزم کارگری نیست بل میان فرایند تاریخی پیشرونده و عصر ماقبل آن است. حرکت و ضد حرکت در یک کشور. و در هر نقطه معین.
در یک نگاه جهانی و فراکشوری اما از شواهد و قراین جاری چنین بر می آید که جهان ما در یک فرآیند جهانی شدن است. از خرد در ازمنه های پیشین رو به کلان و کلان تر در زمان ما دارد. با و یا بدون سرمایه داری. صرف نظر از این کدام شکل و فرماسیون اجتماعی از موجود برخوردار است. این روند جهانی شدن است که در یک نگاه جهانی اگر بنگریم یعنی فرآیند انقلاب.انقلاب در واقع یعنی همین. یعنی تاریخ. یعنی حرکت. یعنی اصلاحات و تغییرات کمی و سپس تغییرات کیفی.
هر فرآیند انقلابی و تاریخی در هر کشور زمینه ساز و نطفه گذار برای یک عصر نوین و والاتر و عالی تر از خود در آن کشور محسوب می شود. هر انقلابی در هر کشور مهیا کننده انقلابی دیگر در نتیجه اصلاحات و تغییرات تدریجی در فرایند درونی خویش در آن کشور است.
ما انسان ها در یک نگاه کلی و در یک تجرید جهانی از خرد خرد بسوی کلان و کلان تر تا به تکوین یک جامعه جهانی در حال حرکت هستیم.
البته نه در یک خیابان مستقیم و بدون مقاومت و بدون پس و پیش. وبه قولی در یک خط مستقیم. اصلیت اما با حرکت است. با تاریخ است.
این حرکت دیریا زود دارد اما سوخت و سوز ندارد. این جمع بست جهانی از همه حرکت ها در همه کشور هاست. یک تجرید جهانی. و جهان شمول. حاصل این رودها و رودخانه که در یک اقیانوس جهانی سرازیر می شوند که نامش جامعه واحد جهانی خواهد بود. یکتا جامعه جهانی. کلان تر واحد انسانی.
در این حرکت جهانی به زبان دیگر سرمایه داری و یا سوسیالیزم کارگری این ها تنها فرم ها و اشکالی اند که ما را به این هدف جهانی هدایت می کنند.
هر شکل از این اشکال در هر کشور و در هر یک از این بستر رودها زمانی مانع ابن فرآیند جهانی گشتند در همان کشور و بستر سریعا مهر ارتجاع بر پیشانی شان کوبیده خواهد شد و آن جریان دیر و یا زود طرد خواهد شد. خواه سوسیالیزم و خواه سرمایه داری.
خواه سرمایه داری خواه سوسیالیزم کارگری
نظر به مسائل عدیده انسانی مانند محیط زیست. مسئله زنان. عدالت اجتماعی و تضاد طبقاتی... بی کاری افزاینده.... جنگ و صلح و... مستعمرات ... آزادی فردی و دموکراسی و.... این گفتمان همیشه مطرح بوده و است:
سوسیالیزم کارگری یا سرمایه داری؟
این یک پرسش عملی و پاسخش هم باید عملی باشد. براستی کدام شکل و فرماسیون اجتماعی پتانسیل پاسخ گویی به همه و یا برخی از این مسائل بشری را داراست؟
مسلما بشر مترقی در تلاش حل مسائل خود بهترین راه حل را خواهد یافت.
نکته مهم اما این است که این مسائل تنیده با فرم اجتماعی زندگی ماست. سرمایه داری و یا سوسیالیزم کارگری این ها فرم هایی از زندگی اجتماعی ماست.
آنچه می خواهیم این است که مسائل پاسخ شایسته ای پیدا کنند و پیدا هم می کنند.
وقتی ما از سر یافتن راه حل برای مسايل مان حرکت کنیم فرماسیون اجتماعی شایسته را پیدا خواهیم کرد.
تعیین کنندگی مراحل رشد و تکامل
تعیین کننده هرباره مراحل تکامل و فرگشت تاریخی در هر نقطه و حلقه و کشورند و نه فرمهای اجتماعی مانند پیشا سرمایه داری. سرمایه داری و سوسیالیزم. هر کشور باید بر اساس درجات توسعه یافتگی و رشد و... فرگشت تاریحی اش سنجیده شود.
هر یک از مراحل رشد و توسعه را می توان با این و آن مدل و فرم اجتماعی طی کرد.
از این رو استفاده کردن اسامی مانند عصر رقابت آزاد که نامی از یک فرم اجتماعی است برای عصر ماشین و عصر احداث زیر ساخت های مدرن و دولت مدرن نابجاست. حتی امروزه نمی توان این مرحله از مدرنیته را عصر ماشین نام نهاد.
از این رو برای نام گذاری مراحل تکامل باید به اسامی بدور از نام و نشان هایی که مرتبط با فرم های اجتماعی است متوسل شد. چون اصلیت تاریخی ثابت است اما فرم هایی اجتماعی که این تاریخ در آن جریان دارد می تواند متغیر باشد.
روسیه استالینی بطورنمونه یک کشور سوسیال صنعتی بود و چین امروز یک کشور در فاز تبدیل از یک کشور سوسیال صنعتی به یک سوسیال امپریالیسم و یا سوسیالیزم با الیگارشی بخش مالی و بانک.
هر عصر صرف نظر از این کدام فرم اجتماعی در آن عمل می کند با یک سطح از تکامل نیرو و پتانسیل و توانایی کار همراه است. در قاموس و واژه های مارکسی این توانایی کار به شکل محدود و کاهش یافته نیروهای مولده خواهد میشود. توانایی و نیروی کار در اصل شکل گسترده تری از این نیروهای مولده مارکسی است.
برخلاف تصور مارکس هر عصر با یک فرماسیون اجتماعی از مالکیت خصوصی و یا عمومی همراه نیست. هر سطح از توانایی کار میتنواند خواه به شکل اشتراکی و خواه خصوصی همراه باشد. اما هر عصر موید یک سطح از فرگشت و تکامل از توانایی و نیروی کار است. به دیگر سخن آنچه تاریخ و دوران ساز است سطح تکامل از نیروهای کار است. صرف نظر از فرمها مالکیت بر وسایل کار. یعنی اشتراکی و یا خصوصی.
به زبان دیگر فرماسیون اجتماعی تعیین کننده و تاریخ ساز نیست. به زبان امروزی: سرمایه داری و یا سوسیالیزم دوران ساز نیستند. آنچه تاریخ ساز و دوران ساز است توانایی و پناسیل و قوه و بازدهی کار است. و کار در این جا همان کار اجتماعی است. و نه کار انسانی.
موخره:
این نوشته و دیدگاهی که در آن مطرح است میتوانددر نوع خود پایه ای برای بررسی جبهه محور مقاومتی ها تلقی شود. این جبهه که خود را بر ضد یک مرحله از فرگشت از سرمایه داری یعنی مرحله انحصاری و امپریالیستی می داند جبهه وسیعی ای است متشکل از نیروهای پیشا سرمایه داری تا دیگر مراحل پیشا امپریالیستی. اما با این منظور به نگارش در نیامده است.
این نوشته و دیدگاهی که در آن مطرح است میتوانددر نوع خود پایه ای برای بررسی جبهه محور مقاومتی ها تلقی شود. این جبهه که خود را بر ضد یک مرحله از فرگشت از سرمایه داری یعنی مرحله انحصاری و امپریالیستی می داند جبهه وسیعی ای است متشکل از نیروهای پیشا سرمایه داری تا دیگر مراحل پیشا امپریالیستی. اما با این منظور به نگارش در نیامده است.
از نظر دور نداریم که جبهه می تواند حتی وسیع تر شود وقتی هدف جهبه بندی بطور نمونه امپریالیسم آمریکا باشد. آنگاه دیگر امپریالیسم های مخالف توسعه طلبی آمریکا وارد این جبهه خواهند شد. بطور نمونه جنگ اسرائیل و آمریکا علیه رژیم ملایان.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر